• youtube
  • facebook

Về Tây Nguyên lắng nghe âm thanh chiêng tre – nghệ thuật đặc sắc ẩn chứa giá trị nhân văn hiếm có

Một bộ chiêng đặc biệt được làm hoàn toàn từ tre nứa. Đây là một loại chiêng tre độc đáo của người dân Ê Đê. Đó là “chinh cram”, một loại chiêng độc đáo và ẩn chứa nhiều giá trị nhân văn hiếm có.

Bên cạnh những dàn chiêng đồng, họ đã sáng tạo ra cả bộ chiêng tre vô cùng độc đáo từ những nguyên liệu sẵn có trong thiên nhiên. Trong đó, đặc sắc nhất phải kể đến bộ chiêng tre của người Ê đê, hay còn gọi là Ching cram.

Chỉ là những ống tre và thanh tre, nhưng để chế tác ra một bộ ching cram mang đặc trưng riêng của người Ê đê cũng vô cùng kỳ công và phức tạp. Đi theo mỗi ống tre là một thanh tre già, được gọt đẽo cẩn thận. Tùy từng nốt nhạc cao hay thấp, nghệ nhân phải dùng dao gọt miệng ống hoặc dùng cưa cắt bớt ống tre sao cho âm thanh tròn và vang, đúng với chức năng của nó trong dàn chiêng.

Người chế tác chiêng tre vừa có đôi tai thẩm âm kỳ tài, lại vừa có đôi bàn tay khéo léo và điêu luyện. Chỉ cảm âm một cách bản năng cùng những kinh nghiệm của bản thân, nghệ nhân đã biến những thanh tre đơn sơ thành một dàn âm thanh, có thể tấu lên bất kỳ bài chiêng nào như bộ chiêng bằng đồng.

Ching cram gồm hai bộ phận, đó là thanh tre và ống tre. Khi biểu diễn, nghệ nhân kẹp ống tre vào đùi, một tay cầm thanh tre, kê trước miệng ống, một tay cầm dùi gõ vào thanh tre cho âm thanh vọng xuống ống tre. Người Ê đê chơi bộ ching kna bằng đồng như thế nào thì cũng chơi bộ ching cram bằng tre như thế. Đó đều là những bộ chiêng cực kỳ phức tạp về tiết tấu.

Nếu như âm thanh của cồng chiêng làm bằng kim loại có độ ngân vang xa hơn, thể hiện sức mạnh và sự uy lực hơn thì âm thanh chiêng tre lại gần gũi, mộc mạc như tiếng vọng của núi rừng. Tiết tấu nhanh, sôi nổi và dồn dập của chiêng tre như tiếng thác reo, gió thổi, lôi cuốn người nghe đắm mình vào những giai điệu của nứa tre, để quên đi những bộn bề của cuộc sống.

Cũng từ những rừng tre nứa bạt ngàn được thiên nhiên ưu ái ban tặng, người dân Tây Nguyên đã chế tạo ra nhiều nhạc cụ khác như là những biến thể độc đáo từ chiêng tre, đồng bào nơi đây còn chế tạo ra bộ chiêng dội để chơi trong mỗi dịp hội làng, mỗi lần gặp gỡ, giao lưu.

Cùng với chiêng tre, những bộ chiêng dội làm từ tre nứa đã làm phong phú hơn đời sống tinh thần của đồng bào Ê đê nơi đây.

Thanh âm của nó lan tỏa vào từng ngõ ngách của đời sống âm nhạc, giản dị như thanh âm của cuộc sống. Đối với mỗi người dân Ê đê, chiêng tre như một sản phẩm âm nhạc của đại ngàn đã và đang để lại dấu ấn riêng bởi sự độc đáo của nó trong lòng những người yêu văn hóa Tây Nguyên.

create

Thanh Loan (Tổng Hợp) / Tin Nhanh Online

Từ chuyện cụ Từ Chi, nghĩ về văn nghệ Gia Lai…

Từ chuyện cụ Từ Chi, nghĩ về văn nghệ Gia Lai…

timer20/04/2018

1. Cụ Từ (nhà dân tộc học Từ Chi) sinh thời có lần ngồi với tôi trong một khu nhà mồ của người Jrai ở Ayun Pa, giảng giải cho tôi hay cái sự trưởng thành của đời sống một con người, nó có những tiến trình ra sao và mỗi “đoạn” có những diễn biến gì, theo con mắt của nhà dân tộc học. Ngày ấy, tôi còn khá trẻ và cụ thì cũng đã “hơi bị” già. Tôi đưa cụ xuống các làng vùng sâu ở Chư Prông, Đức Cơ, Ayun Pa có khi tới cả tháng trời. Hai “anh em” đi và đến đâu cũng rộn ràng vui vẻ (dù tôi vẫn quen gọi anh là “cụ”).

Gia Lai: Gần 4,2 tỷ đồng cho hoạt động bảo tồn văn hóa

Gia Lai: Gần 4,2 tỷ đồng cho hoạt động bảo tồn văn hóa

timer19/03/2018

Ủy ban nhân dân tỉnh  Gia Lai vừa có Quyết định số 100/QĐ-UBND phân bổ kinh phí gần 4,2 tỷ đồng từ nguồn Trung ương bổ sung có mục tiêu cho Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch, UBND các huyện, thị xã, thành phố để thực hiện Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa.

Chuyện khó lý giải nơi có huyệt đạo thiêng bậc nhất Việt Nam

Chuyện khó lý giải nơi có huyệt đạo thiêng bậc nhất Việt Nam

timer10/03/2018

Thầy Lê Bật Sơn chia sẻ về những câu chuyện huyền bí và kỳ lạ đã xảy ra mà cho đến bây giờ vẫn khó có thể giải thích được. Đặc biệt, chúng tôi may mắn được nghe về sự kỳ bí của huyệt đạo thiêng - một trong ba huyệt đạo chính của Việt Nam...

Trong nhà xuất hiện 10 hiện tượng này, rất có thể sẽ xảy ra sự cố, đừng xem nhẹ!

Trong nhà xuất hiện 10 hiện tượng này, rất có thể sẽ xảy ra sự cố, đừng xem nhẹ!

timer08/03/2018

Chỉ cần thấy 1 trong 10 hiện tượng dưới đây xuất hiện trong ngôi nhà bạn đang ở, hãy thận trọng và nhanh chóng thay đổi, hóa giải kẻo họa ập xuống lúc nào không hay.